Гуфтугӯи мустақим бо вазири маориф

Пеш аз ҳама ба кормандони радиои «Озодӣ» изҳори ташаккур баён мекунам, ки имкон фароҳам оварданд, ки бо шаҳрвандони оид ба бурду бохти соҳаи маориф сўҳбат мекунем, гарчанде чандин маротиба дар ин маврид муроҷиат шуда буд ва бо сабабҳои гуногун ин сўҳбат ба таъхир афтод.
Ҷавоб: Мо ифтихор дорем, ки Шумо алаккай донандаи чор забон мебошед. Тавре ҳамагон медонанд соли дуввум аст, ки бо ташаббусу дастгирии Президнети кишвар Эмомалӣ Раҳмон Стипедияи байналмилалии “Дурахшандагон” барои таҳсил дар хориҷи кишвар амалӣ мешавад. Бо сабаби он ки аз ҷониби шаҳрвандон барои таҳсил дар Лондон муроҷиат нашуда буд, имсол таҳсил дар Лондон ба нақша гирифта нашудааст. Шумо метавонед бо таври расмӣ ба Вазорати маориф муроҷиат кунед, мо албатта кўшиш мекунем солҳои минбаъда ин дархостро ба инобат гирем ва дар нақшаи қабул ворид намоем.

Ташаккур бародари азиз! Мо сипосгузорем аз Шумо, ки камбудиҳои соҳаро мавриди таҳлилу баррасӣ қарор медиҳед. Пешниҳоди Шумо оид ба Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М. Осимӣ мавриди омўзиш қарор дода мешавад ва оид ба ҳалли онҳо чораҳо меандешем.

Ҷавоб: Бале, бори аввал дар даврони истиқлолият Вазорати маориф маҷмўаи санадҳои меъёрию ҳуқуқиро ҷамъоварӣ намуда, бо номи “Мактаби олӣ” дар ду ҷилд оҷилан нашр кард ва албатта, дар чопи он қамбудиҳо вуҷуд доранд. Мавриди зикр аст, ки китоби мазкур таҷдиди назар шуда истодааст, хуб мешуд ҳамкасбони азиз барои хубтару беҳтар шудани он пешниҳод манзур мекарданд.
Вабаста ба саволи дувуматон ҳаминро гуфтаниам, ки мо аз камбудиҳое, ки Шумо қайд кадаед огоҳӣ дорем. Оид ба ҳалли онҳо ректорони муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ вазифадор гардидаанд, ки талаботи Низомномаи намунавии муассисаҳои таҳсилоти касбии олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, низомномаи факултет ва кафедраро риоя намоянд. Мувофиқи Нақшаи кори Вазорати маориф вобаста ба таъмин ва иҷрои талаботи ҳуҷҷатҳои зикршуда дар муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ санҷишҳо гузаронида шуда, чораҳо андешида мешаванд.

Ба ин суол ман алаккай посух гуфтам ва кўшиш менамоем, ки камбудиҳоро мавриди омўзиш қарор дода, чораҳо андешем. Саломат бошед!

Бояд таъкид намуд, ин дуруғу бофтаҳоро шахсоне мегўянд, ки дар бораи оддитарин ҳуҷҷати марбут ба соҳаи таълиму тарбия тасаввурот надошта, сари масъалаҳое баҳс меороянд, ки аз забони ин ё он раҳгузар шунида ва ё кадом шахси бехабар аз соҳа ба онҳо гуфтааст. Таъкид менамоем, ки Дастуруламали либосҳои тавсиявӣ барои хонандагони мактабҳои таҳсилоти умумӣ, ибтидоӣ, миёна ва олии касбӣ муддати як сол мавриди омўзиши мутахассисон ва кормандони соҳа қарор дошт. Дастуруламали мазкур дар ҳафтаномаи соҳавии «Омўзгор» низ нашр гардида, фикру дархости омўзгорон ба инобат гирифта шуд. Пўшидани либоси ягонаи мактабӣ имконият фароҳам меорад, ки баробарии хонандагон дар мактаб таъмин гардида, кибру ғурур аз байни хонандагону донишҷўён равад. Дар бештари кишварҳои олам либоси ягонаи мактабӣ роиҷ буда, метавон аз тариқи интернет аз онҳо бархўрдор шуд.
Тибқи дастуруламали либосҳои тавсиявӣ рўймол, поҷома, куртаҳои остиндор барои хонандагон ва донишҷўён иҷозат дода шудааст. Овехтани зебу зинатҳои зиёд, пўшидани сатр, либоси нимбараҳна, юпкаи кўтоҳ, шими ҷинс манъ карда шудааст.
Дар дастуруламал ҳамаи арзишҳои миллӣ дар мавриди пўшидани либос ба эътибор гирифта шуда, либосҳое, ки тарғибгари идеологияи бегонаанд, хусусан пўшидани либосҳои тангу чокдоман ва либосҳое, ки тарғибгари урёниву ғайриахлоқӣ ҳастанд, манъ карда шудаанд. Дар ин маврид, аз Шумо хоҳиш менамоям, ки ба дилхоҳ муассисаи таълимӣ рафта, бо ин дастуруламал шинос шавед. Ва дигар ин ки вазорати маориф хеч гоҳ омўзиши исломро манъ накардааст ва зидди ислои низ нест. Вакте хонанда ва донишҷў дарсро партофта ба масҷид меравад ва раванди таълим халалдор мешавад, мо албатта муқобил чунин амал ҳастем. Баъди фориғ аз дарс метавонанд намозҳояшонро хондан гиранд. Агар вазорат зидди ислом мешуд, омўзиши фанни “Маърифати ислом” ва “Таърихи динҳо” -ро дар муассисаҳои таҳсилоти умумӣ роҳандозӣ намекард. Дигар ин ки ҳоло дар Тоҷикистон муассисаҳои таълимии динӣ ба роҳ монда шудааст ва ҳар як шахс метавонад дар он таҳсил намояд. Ҳатто бо иҷозати Вазорати маориф коллеҷи “Абўҳанифа” соли дуюм аст, ки фаъолият дорад.
Баъдан ин дрўғи маҳз ҳаст, ки ман фармонҳои худро аз Конститутсия боло гузошта бошам. Дар ягон маврид ин суханро нагуфтаам, мисли дигар шаҳрвандон қонунро эътироф менамоям.
Саломат бошед!

Тоҷикистон дар давраи гузариш қарор дорад ва бо дастгирии Президенти кишвар, Ҷаноби Олӣ, соҳаи маориф соҳаи афзалиятнок эълон гардидааст. Мо ҳар сол мактабҳои зиёдро бо тамоми шароити таълими муосир ба истифода медиҳем. Ва боз ин иқдомҳо идома доранд.Вазорати маориф дар ин самт низ ҳамаи чораҳоро андешида, бо дастгирии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон стратегияҳо, барномаҳо, консепсияҳо ва дигар ҳуҷҷатҳои вобаста ба ҳамаи зинаҳои таҳсилотро таҳияву баррасӣ карда истодааст, ки ҳамаи онҳо ба ислоҳоти соҳа нигаронида шудаанд. Ин ҳуҷҷатҳоро метавонед аз сомонаи Вазорати маориф (http://www.education.tj) дастрас намуда, мавриди омўзиш қарор диҳед. Дигар ин ин ки солҳои пеш иштироки хонандагон дар озмунҳои ҷумҳуриявӣ 50-100 нафар ташкил медода бошад, солҳои охир ин теъдод афзуда истодааст. Масалан, соли ҷорӣ дар олимпиадаи ҷумҳуриявии аз фанҳои табиӣ-риёзӣ ва ҷамъиятию гуманитарӣ 943 хонандагон иштирок намуданд, ки ин болоравии сифати таҳсилотро муайян мекунад, гарчанде ҳоло ҳам пурра сифати таълим ба талабот ҷавобгў нест. Дигар ин ки тули чанд сол аст, ки хонандагону донишҷўёни тоҷик ва дар озмунҳои ҷаҳонӣ иштирок карда, мақоми Тоҷикистонро баланд бардошта истодааанд. Масалан, ҳамин сол хонандагони тоҷик дар олимпиадаҳои байналхалқӣ сазовори 47 медали тилло, 48 медали нуқра ва 91 медали биринҷӣ гаштанд. Оё ин мавқеи Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ муайян намекунад, ҳарчанд натиҷаҳо бо он теъдоди хонандае, ки мо дар ҷумҳурӣ дорем, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати маорифро қаноатманд карда наметавонад. Боварӣ дорам, ки бо баланд шудани вазъи иқтисодию иҷтимоӣ омўзгорон соҳаи маорифи Тоҷикистон низ рушд хоҳад кард.

Дар ин мавзўъ ман андешаҳоямро баён доштам. Саломат бошед!

Албатта, мо аз ин вақеаҳо хабардор ҳастем. Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар якҷоягӣ бо раёсат, шўъбаҳои маориф ва намояндагони ҳифзи ҳуқуқ баҳри роҳ надодан ба «ҷангҳо»-и мактабӣ тамоми чораҳоро андешида истодааст. Мавриди зикр аст, ки Вазорати маориф ҳуҷҷати муҳим Консепсияи миллии тарбияро бо дастгирии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳия ва қабул кард. Агар ҳар як банди он аз ҷониби муассисаҳои таълимӣ ва идораву корҳонаҳои дахлдор ва аҳли ҷомеа агар иҷро шавад, чунин амалҳои нангин рух нахоҳад дод. Бо истифода аз ин маврид, аз падару модарон хоҳиш доштам, ки ҳамкориро бо муасссисаҳои таълимӣ ба роҳ монанд ва дар таълиму тарбияи фарзондон бетараф набошанд .

Бале, дар давраи Шўравӣ сатҳи маълумотнокии мардуми Бадахшон дар ҷойи аввал қарор дошт. Мавриди таъкид аст, ки тибқи санҷишҳои Вазорати маориф ва он сафарҳои хизматие, ки ман ба ин минтақа доштам, сифати таҳсилот дар ду ноҳия Рўшон ва Ишкошим ҳоло ҳам бад нест ва нисбат ба ноҳияҳои дигари ВМКБ фарқи калон дорад. Дар умум нисбат ба чанд соли пеш сатҳи дониши хонандагони ин минтақа боло рафта истодааст. Як чизи аз ҳама муҳим ин аст, ки дар ин минтақа таваҷҷўҳи хонандагон ба омўзиши забонҳои хориҷӣ ва фанҳои табиӣ –риёзӣ меафзояд ва фикр мекунам, ки солҳои наздик боз сатҳи маълумотнокии мардум ба солҳои давраи Шўравӣ баробар мешавад.

Ташаккур бародари азиз! Мо узви ҷомеаи ҷаҳонӣ ҳастем ва бояд ҳамқадами замон бошем. Ҳар навоварӣ дар соҳаи маориф танҳо ба хотири пешравӣ ва воридшавӣ ба фазои ҷаҳонишавии таҳсилот мебошад. Пешниҳоди Шуморо мавриди омўзиш қарор медиҳем. Дигар ин ки ҳар ҳафта аз ҷониби Вазорати меҳнат ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ ва идораҳои мутаалиқи он ярмаркаҳои ҷойҳои кори холӣ гузаронида мешавад ва фарзандони Шумо метавонанд дар онҳо иштирок кунанд ва шояд соҳиби кор шаванд. Ман боварӣ дорам, ки мутахассиси хуб дар бозори меҳнат албатта соҳиби кор мешавад.